Raderwerk

In vakliteratuur of populaire magazines wordt een partnerrelatie nogal eens beschreven als een soort automaat. De omgang met elkaar wordt opgevat als een systeem dat zijn eigen regels volgt. Bij problemen wordt gesproken over hoe de dingen ‘in elkaar grijpen’ alsof het een raderwerk betreft dat uit zichzelf vastloopt of ontspoort. ‘Het werkt niet tussen ons’, zeggen partners die deze beeldspraak overnemen. Het klinkt  alsof er in de verhouding onzichtbare krachten spelen die zand in de machine gooien – en zo ervaart men dit waarschijnlijk ook.
Deze manier van spreken en denken over relaties kom je vooral tegen bij relatietherapeuten of coaches die geen wezenlijk verschil maken tussen een werkrelatie en een partnerrelatie. Men focust op de communicatie, maar dat is niet het enige dat speelt in een intieme relatie. Je man of vrouw is meer dan een collega.

Oefening Maatje of meubelstuk

 

Het zou kunnen dat de manier waarop je over de ander spreekt iets onthult over hoe je over hem of haar denkt. Geliefden geven elkaar vaak koosnaampjes als ‘schatje’ of ‘lieve’. En een generatie geleden noemde men elkaar nog wel eens ‘paps’ of ‘mam’. Als iemand je vraagt wat de ander voor je betekent, wat zou je dan antwoorden? Hoe zou je zelf de relatie met je partner omschrijven? In ons boek Verdiep je relatie geven we daarvoor onderstaande oefening. Mogelijk zet het je aan het denken.

Ieder karakteriseert op zijn manier de verhouding met zijn partner.

Vul hiervoor de volgende twee zinnen aan: Jij bent mijn …….  Ik ben jouw ………
Kom je niet zo snel ergens op, denk dan aan:

Ben  je zijn beste maatje? Ben je zijn hartsvriend? Minnaar? Leerling? Zijn secretaresse of boekhouder? Huishoudster? Zijn meerdere? Zijn coach? Steunpilaar? Of ben je zijn meubelstuk?

Wat zegt dit over jullie relatie? Hoe is het voor jou dit zo te typeren?
Ben je blij of vind je het moeilijk dat je partner jullie relatie op een bepaalde manier afschildert?

Top-15

Nooit gedacht en nu is het toch gebeurd. We staan op nummer 11 in de top 15 van de grootste boekhandel van Nederland: Selexyz Donner in Rotterdam. Bij binnenkomst is het direct duidelijk zichtbaar. Aan je rechterhand staat een tafel met boeken waarop alle ‘non-fictie top’ boeken zijn uitgestald. Wie had dat gedacht! Om eerlijk te zijn: wij niet. Toen ons boek eind april verscheen, is er in de gedrukte pers geen publiciteit geweest. Wel waren we te gast bij het radioprogramma Spijkers met koppen – een leuke ervaring. We hadden graag gepromoveerd naar een of andere televisie-uitzending, maar dat zat er niet in. Daarom is het nu extra leuk dat we aandacht voor ons boek krijgen en we streven ernaar in de top 10 te komen.

De 55+ relatie

Als het betaalde werk afneemt, komt er meer tijd voor gezamenlijke activiteiten. Maar activiteiten zijn niet het antwoord op de mogelijke slijtage van het partnercontact. De actieve plussers die zich storten op nordic-walking en kookcursussen, verbeteren niet vanzelf hun contact. Stellen die de neiging hebben erg veel rekening te houden met elkaar moeten juist wat loskomen van elkaar. Ook als je ouder bent geworden is het belangrijk om je eigenheid te koesteren. Alleen dan blijft het uitdagend om elkaar opnieuw in het vizier te krijgen.
Wie dat vermijdt, ervaart vroeg of laat een innerlijke leegte. Wie zijn interesses verliest, raakt uitgeblust en dat werkt door op het partnercontact. De stille tevredenheid kan op den duur verstikkend werken. Wat hebben we elkaar eigenlijk te zeggen?

Waardering

Positieve oordelen over je partner maken de omgang soepeler. De ander ontspant als hij zich gewaardeerd voelt. Hij voelt zich gezien en is genegen om zich extra in te spannen voor jullie gezamenlijke projecten. Ieder mens heeft behoefte aan waardering en het is als partners belangrijk elkaar dit niet te onthouden. Negatieve oordelen echter, zijn de dood in de pot voor het partnercontact. Je reikt nu eenmaal niet uit naar iemand die afkeurt wat je doet. Partners die zijn opgegroeid in een omgeving waarin ze nooit waardering kregen, hebben een dikke huid opgebouwd voor afkeurende opmerkingen. Veel mensen zijn terughoudender in het tonen van hun waardering dan in het subtiel ‘afzeiken’ van anderen. Afkeuring ligt voor in de mond en een compliment klinkt voor hen gekunsteld. Dat is triest.

Een gezonde relatie

‘Wat denkt u: heeft onze relatie nog kans van slagen?’ Is onze manier van omgang met elkaar eigenlijk wel normaal?’ Dergelijke vragen krijgen wij regelmatig voorgelegd. Cliënten willen ons oordeel over wat een partnerrelatie zou moeten inhouden, liefst vergezeld van een lijst met verbeterpunten - in termen van een APK-keuring. Wat een ‘gezonde’ relatie of een goede relatie voor anderen inhoudt is echter niet aan ons om vast te stellen. Het liefst vermijden wij dergelijke termen. Het leidt ertoe dat je via de ogen van een buitenstaander naar jezelf gaat kijken; in dit geval een relatietherapeut van wie je denkt dat die de wijsheid in pacht heeft.
Natuurlijk  begrijpen we wel dat koppels hiermee worstelen. Sommige stellen hebben sterk te maken met de normen die de omgeving hen probeert op te leggen.  Met subtiele hints of scherpe uitspraken in de trant van: ‘Dat is geen goede vent voor jou.’ Of: ‘Je kan wel iets beters krijgen, dan die vrouw’. Familie, vrienden en buren staan ongevraagd klaar met een oordeel dat meestal niet mals is. Opvoedboeken zeggen het vaak iets beschaafder, maar de boodschap komt op hetzelfde neer: wat je nu doet doe je niet goed!
 Vrouwenbladen en reclamespotjes tonen een ideaalbeeld. Stralende kinderen en vlotte stellen die kiezen voor 24-uur-geluk. Partners voelen zich daarbij vaak tekort schieten, naar hun man of vrouw, hun kinderen, hun ouders of kennissenkring. Waarom lukt dit ons maar niet? Waarom zijn we niet dat vrolijke team, zoals dat gezin aan de overkant van de straat?
Dergelijke schuldgevoelens werken belemmerend. Strakke normen over hoe het zou horen, staan de groei van een relatie in de weg. Soms horen wij hoe het eraan toegaat achter de schutting van dat gelukkige stel aan de overkant.

Luisteren

Doe niet net alsof je luistert als je hoofd er op dat moment niet naar staat. Misschien ben je moe of spelen er andere zaken die je aandacht trekken. Door aan te geven dat je nu niet kunt luisteren of dat je afgeleid bent tijdens het gesprek, neem je het verhaal van de spreker serieus. Onderbreek de spreker dus als je niet meer kunt volgen wat hij zegt. Vraag om verduidelijking of geef een reactie. Sommige sprekers storten hun woorden over je uit. Als het gesprek je iets waard is, doe je er goed aan de spreker af te stoppen voordat je afhaakt. In sommige situaties is dat onfatsoenlijk, misschien, maar tegenover je partner laat je hiermee merken dat je wakker aanwezig bent. Ook als luisteraar kun je voorstellen doen over het verloop van het gesprek.

‘Wacht even, ik kan het nu niet meer volgen. Je begon over die strubbelingen met je baas en er was iets met een nieuwe opdracht.’
‘Voordat je verder praat, zal ik even thee zetten? Dan kletsen we zo verder.’
‘Even iets belangrijks tussendoor, want daar zit ik nu steeds aan te denken. Kan dat even? Dan kom ik zo het terug op jouw verhaal.’
‘Ik merk dat ik niet opneem wat je zegt. Dat komt niet door jouw verhaal, maar omdat het vandaag enorm stressen was op de zaak. Sorry, maar ik geloof dat ik te moe ben om te luisteren.’